Hvetur til yfirvegaðrar umræðu um gigg-hagkerfið!

Harpa Magnúsdóttir, stofnandi og eigandi Hoobla, fagnar því að atvinnulífið vilji ræða gigg-hagkerfið og hvetur til þess að umræðan sé yfirveguð.
Eftirfarandi er viðtal við Hörpu sem birtist í Morgunblaðinu í kjölfar gagnrýni forseta ASÍ í ræðu sinni 1. maí s.l.:

At­laga auðhyggj­unn­ar

Til­efnið er ræða Finn­björns A. Her­manns­son­ar, for­seta Alþýðusam­bands Íslands, á bar­áttu­degi verka­lýðsins 1. maí sl.

Þar sagði Finn­björn m.a. að gigg-hag­kerfið væri at­laga auðhyggj­unn­ar að siðuðu sam­fé­lagi. „Hin blinda fjár­magns­hyggja þekk­ir enga mæli­kv­arða aðra en hag­kvæmni og há­mörk­un arðs. Það er þessi stefna sem ger­ir að verk­um að hér á landi og víðast hvar á Vest­ur­lönd­um sinn­ir fólk nú störf­um þar sem það nýt­ur hvorki boðlegra launa né minnstu rétt­inda.“

Harpa seg­ist heyra á þeim sem starfa sjálf­stætt í sam­starfi við Hoobla að þetta vinnu­fyr­ir­komu­lag og auk­inn sveigj­an­leiki í starfi sé það frá­bæra sem fékkst út úr kór­ónu­veirufar­aldr­in­um. Því sé ekki gott ef fólk líti ein­göngu á gigg-hag­kerfið sem ógn en ekki tæki­færi. „Það er ekki alltaf þörf á sér­fræðiþekk­ingu í 100% starfs­hlut­falli. En það að geta fengið slíka þekk­ingu í 5-10% starfs­hlut­falli skap­ar at­vinnu­tæki­færi fyr­ir fólk með viðeig­andi þekk­ingu. Þau sem hafna þessu vinnu­fyr­ir­komu­lagi sem mögu­leika munu drag­ast aft­ur úr í sam­keppni því hraðinn í at­vinnu­líf­inu eru orðinn svo mik­ill og breyt­ing­ar stöðugar. Það eru mik­il tæki­færi fólg­in í störf­um þeirra sem vinna sjálf­stætt.“

Starfar sjálf sjálf­stætt

Harpa tek­ur sjálfa sig sem dæmi. „Ég hef rekið Hoobla í fjög­ur ár en starfa líka sjálf­stætt sem mannauðsstjóri hjá hug­búnaðarfyr­ir­tæk­inu PLAIO í u.þ.b. 15% starfs­hlut­falli. Þá er ég einnig mannauðsstjóri hjá KLAK Icelandic Startups í 5% starfs­hlut­falli. Ég er ekki að gera þetta vegna pen­ing­anna, þótt marg­ir stundi gigg-störf af þeirri ástæðu, held­ur af því að ég hef mjög gam­an af að vinna við það sem ég er menntuð til. Margt fólk í sam­starfi við Hoobla er í 3-5 verk­efn­um sam­tím­is, mislöng­um og í mis­miklu starfs­hlut­falli.“

Harpa seg­ir að Finn­björn sé aug­ljós­lega að tala gegn svartri vinnu og skilj­an­legt sé að hann hafi áhyggj­ur af því að sjálf­stætt starf­andi aðilar af­sali sér rétt­ind­um sem fólk í stétt­ar­fé­lög­um njóti, eins og töku fæðing­ar­or­lofs eða sjúkra­trygg­inga, og sleppi því jafn­vel að greiða í líf­eyr­is­sjóð. Það sé rétti­lega slæm þróun. „Þar sem er vanþekk­ing, þar eru tæki­færi. Það myndi frek­ar gagn­ast að stétt­ar­fé­lög­in byðu til sam­starfs og sam­tals og efldu sína starf­semi sem vett­vang fyr­ir sjálf­stætt starf­andi, sem þurfa í ein­hverj­um til­vik­um aukna fræðslu um þessi mál.“

Hún seg­ir að Hoobla stuðli að auknu at­vinnu­ör­yggi fyr­ir sjálf­stætt starf­andi sér­fræðinga. „Með svona tóli verða at­vinnu­tæki­fær­in fleiri. Netið stækk­ar.“

Með Hoobla fái fólk aðgang að fjöl­breytt­um verk­efn­um og geti nýtt sína fag­legu þekk­ingu. „Við veit­um okk­ar skjól­stæðing­um líka stuðning og fræðslu um rétt vinnu­brögð eft­ir bestu getu.“

Harpa seg­ir að lausn­in við því sem Finn­björn gagn­rýn­ir gæti verið að stofna sér­stak­ar ein­ing­ar inn­an stétt­ar­fé­laga fyr­ir sjálf­stætt starf­andi fólk þar sem það fengi stuðning, fræðslu, sam­ráð og rétt­inda­gæslu.

Þá seg­ir Harpa að stétt­ar­fé­lög gætu einnig veitt styrki og símennt­un fyr­ir sjálf­stætt starf­andi til að auka þekk­ingu þeirra á rétt­ind­um og auka stöðug­leika í starfi og fag­leg­an vöxt. „Ein­hvern veg­inn þarf að gera það aðlaðandi fyr­ir fólk að huga að rétt­ind­um sín­um.“

Wolt og Hopp

Hún seg­ir að marg­ir vinni sjálf­stætt. „Við þekkj­um það í gegn­um ára­tug­ina að lög­fræðing­ar, iðnaðar­menn, ráðgjaf­ar o.fl. hafa unnið sjálf­stætt. En það hef­ur færst í vöxt að ófag­lært fólk og inn­flytj­end­ur vinni sjálf­stætt hjá aðilum eins og heimsend­ing­ar­fyr­ir­tæk­inu Wolt, í leigu­bíla­akstri í gegn­um Hopp, í gegn­um markaðstorgið Giggó og í gegn­um óform­lega miðla eins og Face­book. Marg­ir halda að þeir þurfi ekki að gefa verk­takaþókn­un upp til skatts ef þeir eru með tekj­ur und­ir 2 mkr. á ári. Þarna spil­ar inn í vanþekk­ing á ís­lensku skatt­kerfi.“

Harpa bæt­ir við að hjá Hoobla fari all­ir reikn­ing­ar í gegn­um fyr­ir­tækið, sem dreg­ur úr lík­um á að ein­stak­ling­um sem starfa í gegn­um Hoobla verði á mis­tök þegar þeir gefa út reikn­inga.